Αρχική > Βιβλιοθήκη > Διεκδικώντας το δικαίωμα στη ζωή

Διεκδικώντας το δικαίωμα στη ζωή

Ιουνίου 16, 2011

Διεκδικώντας το δικαίωμα στη ζωή

Καλησπέρα σας. Ονομάζομαι Γιάννης Καρτεράκης και είμαι μέλος της Ομάδας Αυτοβοήθειας Ατόμων με Ψυχική Εμπειρία Χανίων καθώς και ιδρυτικό μέλος της Πανελλήνιας Επιτροπής (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής.

Έχω έρθει εδώ για να μιλήσω για ανθρώπινα δικαιώματα σε σχέση με την ψυχική υγεία ως άτομο που έχω ο ίδιος βιώσει την ψυχιατρική κακομεταχείριση στο όνομα της θεραπείας. Το θέμα της ομιλίας μου είναι «Διεκδικώντας το δικαίωμα στη ζωή».

Καταρχήν να σας ενημερώσω ότι δικαιώματα και ψυχικά πάσχον άτομο είναι σχήμα οξύμωρο. Κι αυτό γιατί. Γιατί η ετικέτα σχιζοφρενής, πέρα από την κατηγοριοποίηση του στίγματος κρύβει από πίσω της ένα σωρό πρακτικές που έχουμε υποστεί. Πρακτικές που καμία σχέση δεν έχουν να κάνουν με ανθρώπινα δικαιώματα. Μάλιστα το αντίθετο. Έχουν να κάνουν με τη στέρηση ή ακόμη περισσότερο με την καταπάτηση των δικαιωμάτων αυτών. Καταπάτηση των δικαιωμάτων μας σημαίνει από την πρώτη κιόλας στιγμή που περνάς την πόρτα μιας ψυχιατρικής κλινικής: καθηλώσεις, απομονώσεις, ηλεκτροσόκ, χημικές καταστολές με τις τρομερές παρενέργειες που ακολουθούν, που σε αφήνουν σα φυτό, φόβο του στίγματος, αναγκαστικό εγκλεισμό, απώλεια νοήματος, αρπαγή της ευθύνης της ζωής σου από τους εδικούς. Και μετά από αυτό τι; Μετά από αυτή τη σάρωση τι; Και μετά από όλη αυτή την εκκαθάριση μας μιλάνε για αποκατάσταση, χειραφέτηση, επανένταξη, επανάκτηση των δικαιωμάτων μας. Τι, πώς, που, από ποιον; Τη στιγμή που ερχόμαστε αντιμέτωποι με τη βαναυσότητα του ψυχιατρικού κατεστημένου που απλώνεται μέχρι και στην καθημερινή ζωή, ακόμη και μέσα στην κοινότητα, όχι μόνο στα ψυχιατρεία, και την οικειοποιούνται και οι άνθρωποι εκτός του ψυχιατρικού χώρου, δηλαδή οι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι που ερχόμαστε σε επαφή. Ερχόμαστε αντιμέτωποι με το κατασκεύασμα, που αναγνωρίζεται πλέον ως θεραπευτική πραγματικότητα, του ανεύθυνου, του επικίνδυνου, του ψυχάκια, μια διαδραστική σχέση φόβου, απομόνωσης, απόσυρσης από τον κοινωνικό ιστό.  Ερχόμαστε αντιμέτωποι με την αυθαίρετη επιβολή των διαθέσεων για τη δικιά σου ζωή του εκάστοτε ψυχιάτρου και όποια σκοπιμότητα κρύβει από πίσω της αυτή η διάθεση, στο όνομα των κερδών των φαρμακευτικών εταιρειών που κρύβονται από πίσω, που με τα χάπια τους παραμορφώνουν σώμα, μυαλό, ψυχή και σε αφήνουν κενό και ανίκανο να κάνεις το οτιδήποτε, εκτεθειμένο, ευάλωτο όσο ποτέ. Δίχως λόγο, δίχως ύπαρξη, δίχως οντότητα, δίχως ζωή σε όλα τα επίπεδα, οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό, προσωπικό και διαπροσωπικό. Μιλάμε δηλαδή για την πλήρη απουσία των αναφαίρετων δικαιωμάτων του κάθε ανθρώπου, της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας.

Η ιστορία αυτή κρατάει από πολύ παλιά, δεκαετίες, αιώνες, με πρακτικές ακόμη πιο ειδεχθείς που τότε γίνονταν αποδεκτές από το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο όπως αντίστοιχα στις μέρες μας αποδεχόμαστε ελαφρά καρδία τις σημερινές.  Τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία γινόμαστε αποδέκτες βίας, καταπίεσης και περιορισμού τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό και σε προσωπικό επίπεδο, μέσα σε ένα κλίμα σιωπηρής συγκατάβασης για ό,τι μας συμβαίνει. Όλο αυτό συντηρείται τόσο από την άγνοια του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου – αφού μια ψυχική εμπειρία είναι ένα θέμα ταμπού – όσο και από το φόβο που καλλιεργείται από τα ΜΜΕ που τόσο επηρεάζουν τη συλλογική συνείδηση, π.χ. με την σκόπιμα συντηρούμενη προκατάληψη του επικίνδυνου ή ανεύθυνου ψυχικά πάσχοντος · από το ψυχιατρικό κατεστημένο με την κλινική επιστημοσύνη των διαγνώσεων και την αυθεντία της γνώσης, που προσδίδει στους ανθρώπους ετικέτες ασθενειών, με ό, τι αυτές συνεπάγονται · από τα συμφέροντα των φαρμακοβιομηχανιών και των φαρμακευτικών εταιριών που εκμεταλλεύονται όλο αυτό το σύστημα στο βωμό του κέρδους.

Εμείς τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία δε φαινόμαστε, δεν ακουγόμαστε πουθενά. Υπάρχουμε, αλλά προς τα έξω δεν έχουμε υπόσταση, κρυβόμαστε, εμφανώς είμαστε «ανύπαρκτοι» · απόβλητοι, παρίες μέσα σε μια κοινωνία που χαίρει άκρας υγείας. Γιατί η κοινωνία κάνει λόγο για μάς μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσει αυτή την καθώς πρέπει υγεία της, μέσα απ’ την ακύρωση ή την εξόντωσή μας. Λίγο υποκριτικό, τι λέτε;  Όμως δεν είμαστε η αρρώστια, δεν είμαστε η νόσος, είμαστε άνθρωποι.

Έχει έρθει η ώρα να ανατρέψουμε αυτή την κυρίαρχη αντίληψη, να ορθώσουμε ανάστημα, να σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά. Να προχωρήσουμε όλοι μαζί μπροστά και να εκφέρουμε λόγο, να διεκδικήσουμε ό,τι μας έχουν αρπάξει. Πώς; Μέσα απ’ την αυτοοργάνωσή μας για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας, των αναγκών μας, της ζωής μας.

Ξεκινήσαμε λοιπόν πριν από περίπου 5 χρόνια στα Χανιά και αλλού στην Ελλάδα να αυτοοργανωνόμαστε σε συλλογικότητες, κάτι που ήδη συνέβαινε στο εξωτερικό και ακούει στο όνομα αυτοβοήθεια. Όσον αφορά την εμπειρία από τα Χανιά, μετά από μεγάλη πορεία, δύσκολη και συγκεχυμένη στην αρχή, αποφασισμένοι όμως για την αυτοδιάθεσή μας, στοχεύοντας πάντα σε ένα άνοιγμα πνεύματος και ψυχής, μέσα σε ένα κλίμα δημιουργίας, επικοινωνίας, κατανόησης και επαφής με την ευρύτερη κοινότητα, καταφέραμε να προβληματίσουμε, να ενημερώσουμε, και να ευαισθητοποιήσουμε σε θέματα ψυχικής υγείας απλά και άμεσα, χωρίς τη βοήθεια των ειδικών με ποικίλες δράσεις (π.χ., ραδιοφωνικές εκπομπές, κινηματογραφικές προβολές, έκδοση περιοδικού, κουκλοθέατρο, συμμετοχή σε συνέδρια, φεστιβάλ, ημερίδες και άλλες). Και το κυριότερο το κάναμε από εμάς για εμάς – και όχι μόνο. Η κίνηση αυτή άνοιξε και ευρύτερα στην Ελλάδα καθώς ήρθαμε σε επαφή άτομα από τον ίδιο χώρο και στο ίδιο μήκος κύματος από διάφορα μέρη της Ελλάδος. Από κοινού ιδρύσαμε τον Ιούνιο του 2008 την Πανελλήνια Επιτροπή (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής με την οποία καταφέραμε, σε συνεργασία με το Πανευρωπαϊκό Δίκτυο (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής, με το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και με το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Θεσσαλονίκης, και πραγματοποιήσαμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο του 2010 το Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Επιζώντων της Ψυχιατρικής.

Γιατί καθώς η ψυχή δεν είναι οικόπεδο προς διαχείριση ούτε των ψυχιάτρων ούτε των φαρμακευτικών εταιρειών αλλά είναι το μέρος που πραγματώνεται η ελευθερία του ατόμου, οφείλουμε οι ίδιοι να συνεχίσουμε να παλεύουμε για την αξιοπρέπειά μας, για την ίδια μας την ύπαρξη, όπως και κάθε άνθρωπος.

Έτσι, λοιπόν, είμαστε αντίθετοι στην κάθε εξουσία που περιορίζει την ελευθερία μας. Η ψυχή, όπως και η ζωή δεν ορίζεται από το κέρδος, ούτε και από την ψυχιατρική για αυτό ακριβώς και είναι αδιαπραγμάτευτη. Ακόμα περισσότερο σε μια εποχή που τεμαχίζει το σώμα από την ψυχή, τον άνθρωπο από τη ζωή, τον άνθρωπο από τον άνθρωπο. Σε μια εποχή που όλα είναι ελεγχόμενα, κατευθυνόμενα, ανελεύθερα, και ο άνθρωπος που αισθάνεται πέραν του αποδεκτού πόνο γίνεται δακτυλοδεικτούμενους αποδιοπομπαίος τράγος για να καλυφτούν σιωπηρά, αποδεκτά απ’ όλους φαινόμενα, όπως οι πόλεμοι, η φτώχεια, ο ρατσισμός, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η ολοένα αυξανόμενη βία. Μήπως τελικά αυτή δεν είναι η νόσος;

Φωτογραφίζουμε όλο αυτό το αδιέξοδο με σκοπό να ανασύρουμε την αναγκαιότητα διεξόδου. Οι απαντήσεις δίνονται μέσα από εμάς τους ίδιους, επανακτώντας την ευθύνη της ζωής μας. Η αυτοβοήθεια, ως κίνηση και χώρος διεκδίκησης των δικαιωμάτων μας, μπορεί να αποτελέσει, όπως υπήρξε και σε προσωπικό επίπεδο, ένα όχημα που σε μεταφέρει από τα σκοτάδια της ψυχιατρικής βαναυσότητας, του στιγματισμού και της ακύρωσης της ύπαρξης στο φωτεινό σημείο εκείνο που λέγεται ελευθερία, ζωή.

Σας ευχαριστώ πολύ και θα ήθελα να σας απευθύνω ανοιχτή πρόσκληση για όσους ενδιαφέρονται, στο 2ο Φεστιβάλ για την Αυτοβοήθεια και την Ψυχική Υγεία που συνδιοργανώνουμε με την Ομάδα Αυτοβοήθειας Αθήνας, την Κοινωνική Λέσχη «Φως» Ρεθύμνου» και την Πανελλήνια Επιτροπή των Επιζώντων και που θα λάβει χώρα στα Χανιά, στις 10 και 11 του Ιούνη, στο χώρο του Κοινωνικού Στεκιού-Στεκιού Μεταναστών. Όσοι ενδιαφέρεστε για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε και την ιστοσελίδα της Πανελλήνιας Επιτροπής στην διεύθυνση: epizontespsy.wordpress.com

Κλείνοντας, θα προβάλλουμε τώρα ένα βίντεο 5 λεπτών που ονομάζεται «Ποινικό Αδίκημα η Καθήλωση» και είναι μια παρέμβαση που έγινε το 2007 από φοιτητές του Τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. και άλλα μέλη της κοινότητας στο 1ο Συνέδριο Ψυχιατρικής Ανατολικής Ευρώπης στη Θεσσαλονίκη.

Advertisements
Κατηγορίες:Βιβλιοθήκη